เป็นโรคฮิตของคนทำงานออฟฟิศ กรดไหลย้อนเป็นความผิดปกติที่สามารถพบได้ในคนทุกเพศทุกวัย แต่ละคนจะมีอาการและความรุนแรงของโรคนี้ที่แตกต่างกันออกไป กรณีที่มีอาการไม่รุนแรง สามารถใช้ ยาลดกรด Antacids เพื่อบรรเทาอาการที่เกิดจากกรดไหลย้อนได้ แต่ก่อนกิน ยาลดกรดในกระเพาะ สิ่งสำคัญคือควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตและรูปแบบในการกินอาหารดูก่อน หรือกินยาร่วมกับการปรับพฤติกรรมเพื่อสัมฤทธิ์ผลที่ดีขึ้น
เริ่มจากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อบรรเทากรดไหลย้อน โดยลองปรับเปลี่ยนสัก 1-2 เดือนขึ้นไป แล้วสังเกตุอาการว่าดีขึ้นหรือไม่ ดังนี้
- กินอาหารในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่กินจนแน่นจุกอึดอัด และในแต่ละมื้อกินพอดีๆอิ่มหรือแบ่งเป็นมื้อเล็ก ๆ
- กินอาหารให้ตรงเวลา ไม่กินมากจนเกินไป ไม่กินแล้วเข้านอนทันที กินมื้อสุดท้ายห่างก่อนนอนอย่างน้อย 3 ชม. เพื่อให้กระเพาะมีเวลาได้ย่อยอาหาร
- อย่ายกของหนักหรือออกกำลังกายทันทีหลังกินอาหาร
- หลีกเลี่ยงการกินอาหารหรือเครื่องดื่มบางชนิด เช่น อาหารที่มีไขมันสูง หรือ อาหารรสจัด ไม่สูบบุหรี่
- ดื่มน้ำเยอะๆ เพื่อช่วยลดความเป็นกรดในกระเพาะได้
- กินผงกล้วยดิบ เพื่อช่วยสมาน ลดอาการระคายเคืองและลดการเกิดกรดไหลย้อนได้
หากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดังกล่าว ตามที่ว่ามาแล้วเป็นเวลา 1-2 เดือนอาการไม่ดีขึ้นค่อยกินยา ยามักจะใช้เพื่อบรรเทาอาการที่เกิดจากความผิดปกติของกรดในกระเพาะอาหาร หรือใช้บรรเทาอาการในผู้ที่เป็นโรคกระเพาะอาหารหรืออาการแสบร้อนกลางอกเป็นระยะสั้น ๆ ถึงแม้ว่าส่วนใหญ่แล้วการใช้ยารักษากรดไหลย้อนจะไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่รุนแรง แต่หากใช้อย่างผิดวิธีก็อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้
ชนิดของยาลดกรดในกระเพาะ
ยาลดกรดในท้องตลาดมีหลายชนิดที่มีส่วนผสมและคุณสมบัติที่แตกต่างกัน:
ยาที่มีส่วนผสมของอลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ (Aluminum Hydroxide, Al(OH)3): ช่วยลดกรดในกระเพาะอาหารโดยการกลายเป็นเกลือและน้ำเมื่อสัมผัสกับกรด. คุณสมบัติเด่นคือมีประสิทธิภาพในการลดกรด แต่อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงเช่น ท้องผูก.
ยาที่มีส่วนผสมของแมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ (Magnesium Hydroxide, Mg(OH)2), แมกนีเซียมไตรซิลิเกต (Magnesium Trisilicate), หรือแมกนีเซียมคาร์บอเนต (Magnesium Carbonate, MgCO3): มีอยู่ใน กาวิสคอน Gaviscon ยาเหล่านี้ช่วยลดกรดโดยการกลายเป็นเกลือและน้ำเช่นกัน. คุณสมบัติเด่นคือการลดกรดได้อย่างรวดเร็วและสามารถช่วยลดอาการท้องผูก แต่อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงเช่น ท้องร่วงหากใช้มากเกินไป
ทั้งสองชนิดของยาลดกรดนี้มีคุณสมบัติที่เหมาะสมกับการใช้งานในสถานการณ์ต่างๆ และควรเลือกใช้ตามความเหมาะสมกับอาการและคำแนะนำจากแพทย์.
เรื่องควรรู้ก่อนใช้ยาลดกรด
ตัวยาจะเป็นกลุ่มยาที่จะช่วยลดความเป็นกรดให้กับกระเพาะอาหาร ในยาส่วนใหญ่มักจะมีส่วนประกอบของแมกนีเซียม อะลูมิเนียม แคลเซียม หรือโซเดียมไบคาร์บอเนต ซึ่งสารเหล่านี้จะยับยั้งการหลั่งกรดในกระเพาะอาหารและช่วยปรับสภาพกรดในกระเพาะอาหารให้มีความเป็นกรดน้อยลง
อีกทั้งยาบางชนิดอาจมีส่วนผสมของยาหรือสารอื่นหลายตัวรวมกัน ทำให้มีฤทธิ์บรรเทาอาการอาหารไม่ย่อย แผลในกระเพาะอาหาร กระเพาะอาหารอักเสบหรืออาการแสบร้อนกลางอกได้เช่นเดียวกัน
ยาลดกรดสามารถหาซื้อได้เองตามร้านขายยาทั่วไป มีหลายรูปแบบ อาทิ รูปแบบยาน้ำ ยาเม็ดสำหรับเคี้ยว หรือยาเม็ดละลายน้ำ ควรหลีกเลี่ยงการกินยาชนิดอื่น ๆ เนื่องจากยาลดกรดอาจทำให้ร่างกายดูดซึมยาได้น้อยลง
รวมทั้งเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปีและผู้ป่วยโรคเลือดออกในทางเดินอาหาร โรคตับ โรคไต หรือ โรคหัวใจ ไม่ควรกินยาที่มีส่วนผสมบางชนิด หากต้องการใช้ยา ควรปรึกษาแพทย์เพื่อความปลอดภัย
ยาลดกรดในกระเพาะรักษากรดไหลย้อน
ยาลดกรดจะช่วยปรับสภาพกรดในกระเพาะอาหารให้มีความเป็นกรดน้อยลง ทำให้อาการแสบร้อนกลางอก ท้องเสีย กรดไหลย้อนหรืออาการแสบท้องลดลง สามารถใช้ได้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการของกรดไหลย้อนไม่รุนแรง ที่เกิดขึ้นเป็นระยะเวลาสั้น ๆ ซึ่งตัวยาบางชนิดอาจมีส่วนผสมของยาขับลม ซึ่งจะช่วยขับแก๊สออกจากร่างกายได้เช่นกัน
อย่างไรก็ตามยาลดกรดไม่สามารถรักษาสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคกรดไหลย้อนได้ หากใช้ไปนานๆอาจเกิดอาการท้องอืด อาหารไม่ย่อย ตัวยามีฤทธิ์เพียงเพื่อบรรเทาอาการที่เกิดขึ้นเพียงอย่างเดียว อีกทั้งการใช้ยาที่ผิดวิธี อาจทำให้ผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษาตามสาเหตุที่ก่อให้เกิดอาการต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสม
ผลข้างเคียงและความเสี่ยงจากการใช้ ยาลดกรด
โดยทั่วไปแล้ว ยาลดกรดในกระเพาะ จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายหากผู้ป่วยกินยาในปริมาณและระยะเวลาที่เหมาะสม แต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนการใช้ยาชนิดนี้ หากเป็นผู้ป่วยโรคไต โรคตับ อยู่ระหว่างการรักษาโรคไทรอยด์ หรือ เป็นผู้ที่กินอาหารที่มีโซเดียมต่ำ
ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยนั้นอาจมีสาเหตุมาจากส่วนผสมที่แตกต่างกันออกไปในยาลดกรดแต่ละรูปแบบ โดยผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย คือ เรอแน่น มีลมในกระเพาะอาหาร ท้องผูก ท้องเสีย มือ เข่าและเท้าบวม และอาจทำให้ร่างกายสะสมแร่ธาตุแมกนีเซียมมากเกินไป ที่อาจเป็นอันตรายต่อผู้ที่มีโรคทางพันธุกรรมได้ หากมีการใช้ยาลดกรดติดต่อกันมากกว่า 2 สัปดาห์และอาการไม่ดีขึ้น ผู้ป่วยควรแจ้งให้แพทย์ทราบ หรือ หากต้องการทาน สมุนไพรแก้กรดไหลย้อน กระเพาะ ก็จะมีเป็น ผงกล้วยดิบ